Jak rozpalić ognisko na śniegu – praktyczny poradnik krok po kroku

Zimą wiele osób rezygnuje z nocowania i obozowania poza schroniskami, bazami narciarskimi czy domkami glampingowymi. Taka decyzja często podyktowana jest obawą o brak źródła ciepła, które w wymagających warunkach może się okazać również kwestią bezpieczeństwa. Wilgoć, śnieg i niska temperatura sprawiają, że rozpalenie ognia jest trudniejszym zadaniem w porównaniu do pozostałych pór roku. Z tego powodu warto znać kilka przydatnych sposobów, które umożliwią skuteczne rozpalenie ognia w niesprzyjających warunkach. 

Dlaczego zimą trudniej rozpalić i utrzymać ogień? 

Standardowo do rozpalenia ogniska wystarczy kilka suchych gałęzi i źródło ognia, ale zimą potrzeba również odpowiedniego przygotowania i techniki.  

Już samo znalezienie suchego drewna nie jest prostym zadaniem. Wilgoć wnika głęboko w drewno, więc pozornie sucha szczapa, może być zamarznięta wewnątrz. Do tego wychłodzone podłoże, duża wilgotność powietrza, wiatr i niska temperatura sprawiają, że nawet jeśli uda się rozpalić ognisko, może ono szybko zagasnąć.  

Skuteczne rozpalenie ognia zimą wymaga spokojnego i przemyślanego podejścia.  

Zimowe ognisko krok po kroku 

Rozpalanie ogniska zimą to umiejętność, której można i warto się nauczyć. Kluczowym aspektem skutecznie rozpalonego i stabilnego ognia jest odpowiednie przygotowanie. 

Przygotuj miejsce na zimowe ognisko 

Pierwszym krokiem jest przygotowanie podłoża. Warto zacząć od usunięcia zalegającego śniegu aż do gołej ziemi, który topiąc się od ciepła, może ugasić płomień. Innym sposobem jest ułożenie izolacyjnej warstwy (na przykład z kory drzewnej, grubych gałęzi czy kamieni). A najlepszym połączeniem będzie warstwa izolacyjna na oczyszczonym ze śniegu miejscu.  

Ochrona ogniska przed mroźnym wiatrem 

Utrzymanie stabilnego ognia zależy nie tylko od dobrze przygotowanego, suchego podłoża, ale również od ochrony przed wiatrem. Warto wybierać miejsca z naturalną osłoną, na przykład za niewielkimi wzniesieniami terenu, między drzewami czy przy skałach. Jeśli w pobliżu brak takiej osłony, można stworzyć prosty ekran z kamieni lub śniegu. Osłona przed wiatrem stabilizuje ogień i zatrzymuje ciepło. 

Rozpałka: naturalna czy gotowa? 

Rozpałka to podstawa ogniska. W zimie szczególnie istotne jest znalezienie lub przygotowanie suchej rozpałki. Bardzo dobrze w tej roli sprawdza się kora brzozowa, którą warto połączyć z sosnową żywicą.  

Drugą możliwością jest wykorzystanie gotowej rozpałki: wełny drzewnej, wiórów drzewnych, kostek rozpałkowych, wosku czy rozpałek płynnych lub żelowych. 

Czym rozpalić ogień? 

Wydawałoby się, że najpewniejszym źródłem ognia będzie solidna zapalniczka lub sprawdzone zapałki, jednak są podatne na działanie mrozu i wilgoci. Jednym z najskuteczniejszych środków jest krzesiwo — stosunkowo proste w obsłudze (wystarczy kilka szybkich pociągnięć) i niezawodne w każdych warunkach.  

Warto jednak nieco poćwiczyć rozpalanie ognia krzesiwem przed wyprawą. 

Wybór drewna 

Drewno na ognisko należy wybierać, biorąc pod uwagę dwie kwestie. Po pierwsze, najlepiej wybierać gatunki liściaste —   buk, grab, brzozę —   spalają się równomiernie i są kaloryczne, oddając dużo ciepła. Gatunki iglaste (jak sosna czy świerk), choć łatwiej znaleźć, są bogate w żywicę, a paląc się wytwarzają iskry. 

Drugim kryterium wyboru jest stopień wysuszenia. Oczywiście najlepsze są martwe i suche gałęzie, które nie leżą w śniegu. Zimą jednak to rarytas, który nie jest tak łatwo dostępny, dlatego suchego drewna należy poszukać. W tym celu warto zebrać grusze kawałki drewna i je rozłupać — wnętrze może pozostać suche nawet podczas srogiej zimy. 

Przygotowanie ogniska 

Zimą najlepiej sprawdzają się dwa układy stosu ogniskowego, które dobiera się do panujących warunków. 

Pierwszym jest tak zwana “piramida”. Taki stos układa się zaczynając od grubszych polan, a na nich stopniowo coraz cieńsze w kształt stożka. W centrum należy zostawić miejsce na podpałkę i najdrobniejsze, najbardziej suche szczapki. Dzięki takiemu układowi ogień przenosi się na większe kawałki drewna, które w międzyczasie są osuszane. 

Drugim stosem jest “studnia”. To stos o podobnej konstrukcji, jednak wyższe “piętra” stosu układa się z polan takiej samej długości, na krzyż, w kształt kwadratowego kosza. W centrum również znajduje się podpałka. Układ studni dobrze sprawdza się przy wietrznej pogodzie. 

Utrzymanie ognia 

Utrzymywanie ognia jest dość oczywiste — należy regularnie dokładać drewno do ogniska. Jednak warto mieć na uwadze, że średniej wielkości ogień zapewni więcej ciepła, niż duży, ale niestabilny płomień. 

Najczęstsze błędy, przez które ognisko nie płonie lub przedwcześnie gaśnie: 

• za mała ilość rozpałki, 

• wykorzystywanie grubych polan do rozpalania ognia, 

• pominięcie przygotowania podłoża, 

• brak zapasowego sposobu na rozpalenie ognia. 

Jak rozpalić ognisko na śniegu — podsumowanie 

Rozpalanie ogniska na śniegu to praktyczna, survivalowa umiejętność, która wymaga cierpliwości i praktyki. Topniejący śnieg, woda zalewająca żar i rozproszony płomień przez wiatr sprawiają, że ognisko zniknie szybciej, niż zdążysz się ogrzać. Dlatego kluczowe jest, aby pamiętać o odpowiedniej izolacji, rozpałce i zapasie opału.  

Dobrze przygotowane palenisko da nie tylko ciepło, ale również poczucie kontroli w każdych warunkach. Warto również pamiętać o kwestiach bezpieczeństwa — bezwzględnie dokładnie zagaś ogień i upewnij się, że w palenisku nie pozostał żar. Odpowiedzialne korzystanie z ognia to fundament aktywności w terenie, również w zimowych warunkach.