Zima w górach zachwyca pięknymi krajobrazami, ale jednocześnie stawia przed turystami duże wyzwania. Niskie temperatury, porywisty wiatr, opady śniegu i krótszy dzień znacząco zmieniają warunki na szlaku. Aby zachować bezpieczeństwo w górach zimą, konieczne jest przygotowanie: sprawdzenie aktualnych komunikatów pogodowych, odpowiedni ubiór oraz niezbędne wyposażenie. Przeczytaj ten artykuł i przekonaj się, jak bezpiecznie wyruszyć na zimową wyprawę.
Zasady bezpieczeństwa w górach zimą — o czym warto pamiętać?
Odpowiedni ubiór i wyposażenie to podstawa, ale przed wyruszeniem w góry zimą musisz zadbać jeszcze o kilka kluczowych spraw:
- Sprawdź prognozę pogody – przed wyjściem w góry koniecznie dowiedz się, jakie warunki są prognozowane na dany dzień. Warto porównać prognozy z kilku różnych źródeł i dokładnie je przeanalizować. Jeśli wybierasz się w rejon, gdzie występuje zagrożenie lawinowe, dodatkowo zapoznaj się z aktualnymi komunikatami GOPR lub TOPR, jeśli wyruszasz w Tatry.
- Dobierz trasę do swoich możliwości – weź pod uwagę swoje doświadczenie, kondycję fizyczną oraz umiejętności techniczne. Zimą szczególnie ważne jest unikanie zbyt ambitnych celów, które w trudnych warunkach mogą zwiększyć ryzyko wypadku.
- Poinformuj bliskich o swoich planach – przed wyjściem w góry przekaż bliskim informacje o planowanej trasie, składzie grupy oraz przewidywanym czasie powrotu.
- Obserwuj teren i warunki – podczas wędrówki na bieżąco oceniaj otoczenie, zwracając uwagę na zmiany pogody, stan pokrywy śnieżnej oraz możliwe zagrożenia. Jeśli warunki nagle się pogorszą to rozsądną decyzją będzie wycofanie się z dalszej części trasy.
Sprzęt na zimowy szlak – lista przydatnego wyposażenia
Zimowe wyprawy w góry wymagają specjalnego sprzętu, który różni się od standardowego ekwipunku letniego. Oto co warto zabrać, aby wędrówka była bezpieczna i komfortowa:
Kijki trekkingowe – dzięki nim zyskujesz dodatkowe punkty podparcia, co poprawia stabilność na śliskim lub nierównym terenie. W zimowych warunkach zwróć uwagę na szerokie talerzyki, które zapobiegają zapadaniu się kijów w głębokim śniegu.
Kijki trekkingowe – bezpieczna zimowa wędrówka zaczyna się od odpowiedniego sprzętu
Czekan – zapewnia stabilność i wsparcie, szczególnie na stromych, oblodzonych stokach, gdzie kijki trekkingowe mogą nie wystarczyć. W razie poślizgnięcia się możesz go wbić w śnieg lub lód, żeby zatrzymać upadek.
Raczki – to lżejsza alternatywa dla raków, dobra na mniej wymagające, oblodzone szlaki. Sprawdzą się w niższych partiach gór, na zmrożonych ścieżkach leśnych czy twardym śniegu. Zapewniają wystarczającą przyczepność i minimalizują ryzyko poślizgnięcia się. Pamiętaj jednak, że nie zastąpią raków w trudnym, wysokogórskim terenie.
Raczki na buty – większa przyczepność na trasie
- Raki – niezbędne w wyższych partiach gór, na stromych, oblodzonych stokach i twardym śniegu. Ostro zakończone zęby zapewniają maksymalną przyczepność.
- Rakiety śnieżne – przydadzą się, gdy planujesz wędrówki po świeżym, głębokim śniegu. Rozkładają ciężar ciała, dzięki czemu nie zapadasz się w śniegu i możesz poruszać się sprawniej.
- Lawinowe ABC – konieczne, jeśli poruszasz się w terenie zagrożonym lawinami. Składa się z trzech elementów: detektora lawinowego, sondy i łopaty śnieżnej.
Co warto spakować do plecaka w góry zimą?
Do plecaka na zimową wędrówkę w górach spakuj przede wszystkim to, co naprawdę niezbędne. Unikaj nadmiernego obciążenia, ponieważ wędrówka po śniegu z ciężkim plecakiem może być bardzo męcząca. W zimowych warunkach szczególnie warto pamiętać o kilku kluczowych przedmiotach:
- Latarka czołowa z zapasowymi bateriami – zimą dni są krótkie, a poruszanie się po zmroku w górach bez światła jest bardzo niebezpieczne. Warto wybrać czołówkę zamiast latarki ręcznej, bo możesz mieć ją na głowie, a w dłoniach nadal trzymać np. kijki trekkingowe.
- Mapa terenu i kompas – nawet jeśli korzystasz z GPS-a, warto mieć te przedmioty zawsze w plecaku. Zimą elektronika może szybciej się rozładować, a GPS czasem działa mniej dokładnie w trudnych warunkach pogodowych.
- Apteczka pierwszej pomocy – oprócz podstawowych środków opatrunkowych warto, aby zawierała folię NRC (koc ratunkowy). Chroni ona przed utratą ciepła i pomaga uniknąć hipotermii. Przeczytaj nasz wpis o pierwszej pomocy na szlaku.
- Źródło ognia – w sytuacji awaryjnej możliwość rozpalenia ognia może uratować życie. Pozwala ogrzać się, przygotować gorący posiłek lub napój. Dobrym wyborem na zimę jest krzesiwo, które działa nawet po zamoczeniu.
- Termos z ciepłym napojem i obiadowy – gorąca herbata lub zupa pomaga utrzymać ciepło i dodać energii podczas wędrówki w trudnym terenie. Wybierając termos, zwróć uwagę na to, jak długo utrzymuje temperaturę, czy jest szczelny i czy nie zajmuje zbyt dużo miejsca w plecaku.
- Grzejki chemiczne do rąk i stóp – w bardzo niskich temperaturach przydadzą się do dodatkowego ogrzania. Wystarczy wyjąć je z opakowania, a same się aktywują, zapewniając ciepło nawet na kilka godzin. Dowiedz się jak działają grzejki chemiczne z naszego innego artykułu.
- Krem z filtrem SPF – w zimie słońce odbija się od śniegu, więc skóra jest narażona na poparzenia nawet przy mrozie. Najlepiej zabrać krem z wysokim filtrem, np. SPF 30 lub 50.
Oprócz podstawowego wyposażenia, możesz zabrać też dodatkowe przedmioty, które zwiększą bezpieczeństwo i komfort w terenie. Warto mieć np. dodatkowe leki w apteczce czy niewielką kuchenkę turystyczną na benzynę, jeśli planujesz przygotować ciepły posiłek w terenie. Przydatny będzie też gwizdek alarmowy oraz powerbank do ładowania telefonu.
Obejrzyj film o zimowej kuchni turystycznej, w którym pokazujemy, jakie rozwiązania naprawdę sprawdzają się podczas gotowania na mrozie!
Jak ubrać się na zimową wycieczkę w góry?
Doświadczeni himalaiści i miłośnicy zimowych wypraw doskonale wiedzą, jak ubrać się na górski szlak. Jednak początkujący często popełniają błędy, które mogą prowadzić do przeziębienia, a w skrajnych przypadkach do konieczności przedwczesnego zejścia z trasy. Jeśli chcesz uniknąć takich sytuacji, zapamiętaj jedną podstawową zasadę: ubieraj się warstwami, czyli „na cebulkę”. Więcej na ten temat możesz przeczytać w naszym wpisie o tym, jak ubierać się „na cebulkę” zimą.
Ubieranie się warstwami to podstawa w górach zimą. Dzięki temu łatwo dopasujesz ubranie do wysiłku i szybko zmieniającej się pogody, która w górach może zmienić się w ciągu kilku minut. Ubieranie „na cebulkę” oznacza trzy podstawowe warstwy:
- Warstwa pierwsza (bazowa) – to bielizna termoaktywna, która przylega do skóry i skutecznie odprowadza wilgoć na zewnątrz. Dzięki temu ciało pozostaje suche i nie odczuwasz nieprzyjemnego chłodu. Unikaj bawełny, ponieważ w zimowych warunkach szybko nasiąka wilgocią i powoduje wychłodzenie organizmu.
- Warstwa druga (pośrednia) – to zazwyczaj polar, kamizelka lub sweter. Jest to warstwa, którą najczęściej będziesz zakładać lub zdejmować w trakcie wędrówki, w zależności od wysiłku i warunków pogodowych.
- Warstwa trzecia (zewnętrzna) – to kurtka chroniąca przed wiatrem, śniegiem i deszczem. Najczęściej wybiera się kurtki z membraną (tzw. hardshell), które są wodoszczelne i wiatroszczelne. W mniej wymagających warunkach można zdecydować się na kurtkę softshell.
Na zimową wyprawę w góry nie zapomnij też o odpowiednich akcesoriach. Przede wszystkim zabierz ciepłą czapkę. Przyda się też komin lub wielofunkcyjna chusta, którą możesz osłonić szyję i twarz przed wiatrem oraz zimnem. Na dłonie załóż ciepłe rękawice, a drugą parę awaryjną schowaj do plecaka.
Bardzo ważne jest również dobranie odpowiednich butów trekkingowych na zimowe wędrówki w górach. Najlepiej wybierać modele z wysoką cholewką, które dodatkowo można zabezpieczyć stuptutami, chroniącymi przed śniegiem i wilgocią. Warto postawić na buty wyposażone w membranę. Dzięki temu Twoje stopy pozostają suche nawet podczas wędrówki w mokrym śniegu, a nadmiar ciepła i wilgoci jest odprowadzany na zewnątrz, co zapobiega przegrzaniu i dyskomfortowi.
Odzież i sprzęt na zimowe wyprawy górskie w Militaria.pl
Wiesz już, czego potrzebujesz, aby Twoja zimowa wyprawa była bezpieczna. Odwiedź stronę Militaria.pl, gdzie znajdziesz większość produktów opisanych w tym artykule, a także wiele innych, które przydadzą Ci się podczas zimowych wędrówek po górach. Wyposaż się od A do Z i ruszaj w góry z pełnym spokojem.
